TABLESAMPLE Komutu
Table Sample SQL Server 2005 ile beraber gelen ve rastgele sayıda kayıt elde etmemizi sağlayan komuttur. Büyük tablolardan rastgele bir örneklem almak için kullanılır. Tüm tabloyu taramak yerine, verilen yüzdeye veya satır sayısına yakın bir alt küme döndürür; performans testleri ve büyük veri setlerinde hızlı ön izleme için tercih edilir.
SELECT c.ad,
c.department_id
FROM dbo.Calisanlar AS c TABLESAMPLE (10 PERCENT);
SELECT c.ad,
c.department_id
FROM dbo.Calisanlar AS c TABLESAMPLE (100 ROWS);
Satır bazında duran verileri sütunlara çevirerek özet tablo oluşturur. Genellikle bir kategori sütunundaki değerleri ayrı sütunlara dağıtıp bir toplama fonksiyonuyla (SUM, COUNT vb.) birleştirmek için kullanılır. Eşleşmeye olmayan hücrelerde NULL oluşabilir. Agregasyon nedeniyle daha maliyetli olabilmektedir.
SELECT departman_adi,
[10] AS Ocak,
[20] AS Subat
FROM (
SELECT d.departman_adi, s.ay_id, s.satis_tutari
FROM dbo.Satislar AS s
INNER JOIN dbo.Departmanlar AS d
ON s.department_id = d.department_id ) AS Kaynak
PIVOT
(
SUM(satis_tutari)
FOR ay_id IN ([10], [20])
) AS PivotSonuc;
PIVOT'un tersini yapar; sütun halinde duran değerleri tekrar satırlara çevirir. Genellikle geniş (wide) formattaki tabloları normalize edip analiz için uzun (long) formata dönüştürmekte kullanılır. Varsayılan olarak NULL değerler satıra dahil edilmez. Performans bakımından daha hafiftir.
SELECT departman_adi,
ay_adi,
satis_tutari
FROM dbo.SatisPivotTablosu
UNPIVOT
(
satis_tutari
FOR ay_adi IN (Ocak, Subat, Mart)
) AS UnpivotSonuc;
EXCEPT Komutu
İki sorgu sonucu arasındaki farkı alır; yalnızca ilk sorguda bulunup ikinci sorguda bulunmayan satırları döndürür. Küme farkı (fark kümesi) mantığıyla çalışır ve otomatik olarak tekrar eden satırları eler.
Kullanırken dikkat edilmesi gerekenler:
- İki sorgunun döndürdüğü sütun sayısı ve veri tipleri uyumlu olmalıdır.
- Karşılaştırma satır bazında, tüm seçilen sütunların birlikte eşleşmesine göre yapılır — tek bir sütun aynı olsa da diğer sütun farklıysa o satır farklı kabul edilir.
- Sonuç kümesi otomatik olarak DISTINCT uygulanmış gibi tekrar eden satırları eler.
- Sıralama önemlidir:
A EXCEPT BileB EXCEPT Afarklı sonuç verir.
Yaygın kullanım alanları: iki ortam (test/prod) arasındaki veri farkını bulmak, eksik referans kayıtlarını tespit etmek, "şu listede olup bu listede olmayanlar" sorularını cevaplamak.
Alternatifi: Aynı sonuç NOT EXISTS veya LEFT JOIN ... WHERE B.col IS NULL ile de yazılabilir, ancak EXCEPT sözdizimi olarak daha sade ve okunaklıdır.
SELECT department_id
FROM dbo.Calisanlar
EXCEPT
SELECT department_id
FROM dbo.Departmanlar
WHERE departman_adi = 'Pazarlama';
-- Örnek: Hangi çalışanlar hiç satış yapmamış?
SELECT c.id,
c.ad
FROM dbo.Calisanlar AS c
EXCEPT
SELECT s.calisan_id,
c2.ad
FROM dbo.Satislar AS s
INNER JOIN dbo.Calisanlar AS c2
ON s.calisan_id = c2.id;
-- Tek sütunlu, sade örnek
SELECT department_id
FROM dbo.Calisanlar
EXCEPT
SELECT department_id
FROM dbo.Departmanlar
WHERE departman_adi = 'Pazarlama';INTERSECT Komutu
İki sorgu sonucunun kesişimini alır; yalnızca her iki sorguda da ortak olarak bulunan satırları döndürür. Kayıtların iki tarafta da var olup olmadığını kontrol etmek için kullanılır. Kuralları EXCEPT ile aynıdır: sütun sayısı/tipi uyumlu olmalı, DISTINCT uygulanır, sıra INTERSECT'te fark etmez (A INTERSECT B = B INTERSECT A).
Yaygın kullanım alanları: iki farklı kaynaktaki ortak kayıtları bulmak, veri tutarlılığı kontrolü, iki listenin kesişimini raporlamak.
Alternatifi: Aynı sonuç INNER JOIN veya WHERE ... IN (subquery) ile de elde edilebilir; INTERSECT ise kod tekrarını azaltıp niyeti daha açık ifade eder.
SELECT department_id
FROM dbo.Calisanlar
INTERSECT
SELECT department_id
FROM dbo.Departmanlar;
-- Örnek: Hem çalışanı olan hem de tanımlı departmanları getir
SELECT department_id
FROM dbo.Calisanlar
INTERSECT
SELECT department_id
FROM dbo.Departmanlar;
-- Çok sütunlu örnek: Aynı ay içinde hem satış hem de gider kaydı olan departmanlar
SELECT department_id,
ay_id
FROM dbo.Satislar
INTERSECT
SELECT department_id,
ay_id
FROM dbo.Giderler;Şimdi bu iki kavramı daha net ayırt etmek için tek bir karşılaştırmalı görsel hazırlıyorum.
