Oracle PL/SQL 4 dakika okuma

SQL'de Sayı ve Tarih Fonksiyonları: ROUND, TRUNC, MOD, ADD_MONTHS

SQL'de sayısal değerleri yuvarlamak, kısaltmak ve bölüm kalanını bulmak için ROUND, TRUNC, MOD fonksiyonları kullanılır. Tarih değerleri üzerinde ise ADD_MONTHS, MONTHS_BETWEEN, NEXT_DAY, LAST_DAY, ROUND ve TRUNC fonksiyonları örnek sorgularla anlatılıyor

17 Temmuz 2026 151 görüntülenme
Paylaş:
SQL'de Sayı ve Tarih Fonksiyonları: ROUND, TRUNC, MOD, ADD_MONTHS

Merhaba Değerli Okuyucularım,

SQL dilinde sayılar ile ilgili fonksiyonlar 3 tanedir. Bunlar; ROUND, TRUNC, MOD

ROUND: SQL dilinde round fonksiyonu yazılan SQL sorgusu sonucunda gelen sayısal değerleri bir üst ya da bir alt tam sayıya yuvarlamak için kullanılmaktadır.

Örnek: Müşteriler tablosundaki çalışma süresi kolonundaki değerleri round fonksiyonu kullanarak bir üst ya da bir alt değere göre yuvarlayarak ekrana yazdıralım.

SELECT musteri_adi,
    ROUND(calisma_suresi, 0)
FROM musteriler;

TRUNC: SQL dilinde trunc fonksiyonu yazılan SQL sorgusu sonucunda gelen sayısal değerleri istenilen ondalık sayıya göre kısaltmak için kullanılmaktadır.

Örnek: Müşteriler tablosundaki çalışma süresi kolonundaki değerleri trunc fonksiyonunu kullanarak bir basamak kısaltarak ekrana yazdıralım.

SELECT musteri_adi,
       TRUNC(calisma_suresi, 1)
FROM musteriler;

MOD: SQL dilinde mod fonksiyonu yazılan SQL sorgusu sonucunda gelen sayısal değerlerin tam sayıya bölümünden kalanı göstermek için kullanılmaktadır.

Örnek: Müşteriler tablosundaki yaş kolonundaki değerleri mod 3'e göre bölümünden kalanını mod fonksiyonu kullanarak ekrana yazdıralım.

SELECT musteri_adi,
       MOD(yas, 3)
FROM musteriler;


SQL'de Tarih Fonksiyonlarının Özellikleri Şunlardır:

  • Her veri tabanı tarihsel değerleri, kendi içerisinde sayısal formatta saklar
  • Varsayılan tarih formatı DD-MM-YY şeklinde olup veri tabanına göre değişiklik gösterebilir
  • Kullandığınız veri tabanına ait varsayılan tarih formatı sysdate komutu ile görülebilir
  • SQL sorgusu sonucu dönen, tarih değerine bir sayı eklenir ya da çıkarılır ise, sonuç tarih (date) tipinde olur
  • SQL sorgusu sonucu dönen, tarih değerleri birbirinden çıkarılırsa, arada fark gün (number) tipinde olur
  • SQL sorgusu sonucu dönen, tarih değerine saat eklenmek istenirse, ilgili saat değeri 24'e bölünerek tarih ile toplanır, gelen sonuç kümesi yine tarih (date) tipinde olur
Tarih Fonksiyonları
TanımAçıklama
ADD_MONTHSBir tarih değerine ay ekleme
MONTHS_BETWEENİki tarih arasındaki ay sayısı
NEXT_DAYİstenilen tarih değerinden sonraki gün
LAST_DAYİstenilen tarih değerine ait ayın son günü
ROUNDTarih yuvarlama
TRUNCTarih kırpma

ADD_MONTHS: SQL dilinde add_months fonksiyonu yazdığımız SQL sorgusu sonucunda gelen tarih değerine ay eklemek için kullanılmaktadır.

Örnek: Personel tablosundaki Ahmet isimli kişinin işe giriş tarihine 1 ay eklemek istediğimizi varsayalım.

SELECT personel_adi,
    ADD_MONTHS(ise_giris_tarihi, 1)
FROM Personeller
WHERE personel_adi = 'Ahmet';

MONTHS_BETWEEN: SQL dilinde months_between fonksiyonu iki tarih arasındaki ay sayısını bulmak için kullanılmaktadır. SQL sorgusu yazarken ilk verilen tarih değeri ikinci verilen tarih değerinden büyükse sonuç pozitif, diğer durumda sonuç negatif olacaktır. Her iki tarihi aynı verirseniz sonuç bir tam sayı olacaktır.

Örnek: Dual tablosunu kullanarak iki tarih arasındaki ay sayısını bulmaya çalışalım. Birinci tarih değerimizi 01.07.2026, ikinci tarih değerimizi de 17.07.2026 verdiğimizi varsayalım.

SELECT MONTHS_BETWEEN(TO_DATE('01-07.2026', 'DD-MM-YYYY'),        TO_DATE('17-07-2026', 'DD-MM-YYYY')) AS Ay_Farki
FROM DUAL;

SELECT MONTHS_BETWEEN(TO_DATE('17-07.2026', 'DD-MM-YYYY'), TO_DATE('01-07-2026', 'DD-MM-YYYY')) AS Ay_Farki FROM DUAL;

NEXT_DAY: SQL dilinde next_day fonksiyonu yazılan SQL sorgusunda verdiğimiz tarih değerine yine verdiğimiz haftanın günü bilgisini ekleyerek denk gelen tarih bilgisini vermektedir.

Alttaki sorgu bize veritabanında hangi dili kullandığını göstermektedir. Alttaki sorgu, sahip olduğunuz kullanıcıya dba rolü verilmediği sürece sadece veri tabanı yöneticisinin kullanmış olduğu kullanıcılar tarafından görülebilir.

SHOW PARAMETER NLS_LANGUAGE

Örnek: Dual tablosunu kullanarak SQL sorgumuzu tarih bölümüne 26 Temmuz 2026, haftanın günü bölümüne Pazar gününü yazarsak, 26 Temmuz 2026 tarihinden sonraki ilk pazar gününü bulabiliriz

SELECT NEXT_DAY('22-tem-2026', 'PAZAR') AS 'Sonraki_Pazar' FROM DUAL;

LAST_DAY: SQL dilinde last_day fonksiyonu yazdığımız SQL sorgusunda verdiğimiz tarih değerinin ait olduğu ayın son gününü vermektedir.

Örnek: Dual tablosunu kullanarak SQL sorgumuzu referans tarih bölümüne 31 Temmuz 2026 verelim. Referans tarihimizin ait olduğu ayın son gününü bulmaya çalışalım.

SELECT LAST_DAY('31-Temmuz-2026') AS 'Ayın_Son_Gunu' FROM DUAL;

ROUND: SQL dilinde round fonksiyonu yazdığımız SQL sorgusunda verdiğimiz değeri dakikaya/saate/güne/haftaya/aya yuvarlamak için kullanılmaktadır.

Yuvarlama derecesine aşağıdakileri yazabiliriz;

DD - Gün bazında yuvarlama yapar

W  - Hafta bazında yuvarlama yapar

MM - Ay bazında yuvarlama yapar

HH - Saat bazında yuvarlama yapar

MI - Dakika bazında yuvarlama yapar

Örnek: Dual tablosunu kullanarak SQL sorgumuzun referans tarih bölümüne 31 Temmuz 2026 verelim. Referans tarihimizi, ay bazında yuvarlamak istersek.

SELECT ROUND(TO_DATE('31-TEMMUZ-2026'), 'MM')) AS 'Yuvarlama_Sonucu' FROM DUAL;

TRUNC: SQL dilinde truc fonksiyonu SQL sorgumuzda verdiğimiz referans tarih değerini yine sorgumuzda vereceğimiz yuvarlama derecesi değerine göre yuvarlamaktadır.

Örnek: Dual tablosunu kullanarak SQL sorgumuzun referans tarih bölümüne 31 Temmuz 2026 verelim. Referans tarihimizi hafta bazında yuvarlayalım.

SELECT TRUNC(TO_DATE('31-TEMMUZ-2026', 'W')) AS 'Yuvarlanan_Hafta_Basi' FROM DUAL;


Tüm Makalelere Dön
Muhammed AKTEPE