ZDOC serisinin yeni aracı: ZDOC_R_AI_CDS_DOC · İşlem kodu: ZDOCCDSDOC
ZDOCCDSDOC
Başlangıç: 11 view, tek soru
ZDOC serisinde, önceki araçların tablolarının üzerine 11 CDS view kurmuştum: temel (I_) view'lar ve bunların üzerindeki tüketim (C_) view'ları. Bir süre sonra aynı soruyu tekrar tekrar sorar hâle geldim: "Bu view neyi birleştiriyordu, hangi alan nereden geliyordu?"
Cevabı bulmak için her seferinde DDL kaynağını açıp okumak gerekiyordu. İstediğim şey belliydi: CDS'leri tek ekranda listeleyen, yapılarını çıkaran ve teknik dokümanlarını AI ile üreten bir araç.
Çözüm yaklaşımı
Fikir ve ihtiyaç tanımı benden, kod yapay zekâ asistanından geldi. Kurgu şöyle:
- Tek işlem kodu:
ZDOCCDSDOCile seçim ekranı açılır; CDS adı (varsayılanZDOC*), AI servisi ve doküman dili seçilip F8 ile arayüze geçilir. - Arayüz tamamen HTML/CSS. ALV yerine SAP GUI içinde gömülü tarayıcıda çalışan üç sayfa var. Kodlamadan önce bir HTML taslağı üzerinde tasarımı onayladım.
- Mevcut ZDOC parçaları yeniden kullanıldı. Anonimleştirici, AI istemcileri, Markdown→HTML dönüştürücü ve CDS Manager'ın DDL deposu hiç değiştirilmeden kullanıldı.
- Yeni tablo gerekmedi. Dokümanlar, ilk araçtaki
ZDOC_T_AI_DOCtablosundaOBJ_TYPE = 'D'ile saklanıyor.
Programın işlevleri
Liste sayfası
- Üstte dört sayaç var: toplam CDS, dokümanı güncel olan, kaynağı değişmiş olan, dokümanı olmayan.
- Arama kutusu ile katman ve durum filtreleri JavaScript ile tarayıcıda çalışıyor; sunucuya gidilmiyor.
- Onay kutularıyla seçilenleri belgele, tek tıkla da eksikleri belgele yapılabiliyor.
- Her satırdaki buton duruma göre değişiyor: Aç, Yenile veya Üret.
Detay sayfası
DDL kaynağından şu bilgiler çıkarılıyor:
| Bilgi | Nasıl |
|---|---|
| Alanlar | Seçim listesi satır satır ayrıştırılıyor. Çok satırlı CASE ifadeleri tek alan sayılıyor; key, takma ad, hesaplanan alan, parametre ve association işaretleniyor. |
| Association'lar | Kardinalite, hedef ve takma ad çıkarılıyor. Kardinalite yazılmamışsa varsayılan [0..1] gösteriliyor. |
| Parametreler | with parameters bloğu okunuyor; parametre annotation'ları ad sayılmıyor. |
| Bağımlılık zinciri | from, join ve association hedefleri çözülüp ağaç olarak gösteriliyor (en fazla 6 seviye). |
Altta renkli sözdizimiyle DDL kaynağı yer alıyor. Zincirdeki her CDS'e tıklayınca onun detayına geçiliyor.
Doküman sayfası
Z/Y CDS'lerde Üret'e basınca şunlar oluyor:
- Kaynak
ZDOC_T_AI_ANONkurallarıyla anonimleştiriliyor (e-posta, URL, IP, özel ifadeler). - Bağımlı nesnelerin açıklamalarıyla birlikte 8 bölümlü bir prompt hazırlanıyor: amaç, veri kaynakları, alanlar, ilişkiler, parametreler, annotation'lar, örnek Open SQL, dikkat edilecekler.
- Seçilen servis (Ollama, Gemini veya Claude) çağrılıyor.
- Dönen doküman önce taslak olarak gösteriliyor; kullanıcı Kaydet'e basınca tabloya yazılıyor.
API bağlantısı yoksa manuel mod devreye giriyor: prompt dosya olarak indiriliyor, sohbette çalıştırılıyor, yanıt .md dosyası olarak geri yükleniyor. PDF / Yazdır butonu dokümanı tarayıcıda yazdırılabilir biçimde açıyor.
Güncellik kontrolü
Anonimleştirilmiş kaynağın SHA-256 hash'i dokümanla birlikte saklanıyor:
- Hash aynıysa: doküman "Güncel" görünüyor, AI tekrar çağrılmıyor.
- Farklıysa: "Kaynak değişmiş" görünüyor ve satırda Yenile butonu çıkıyor.
- Standart SAP CDS'leri (örn.
DEMO_CDS_*): listelenip incelenebiliyor ama AI servisine hiç gönderilmiyor.
Teknik altyapı

| Katman | Parça | Görev |
|---|---|---|
| Sunum | Dynpro 0100 + cl_gui_docking_container + cl_gui_html_viewer | Ekranı kaplayan gömülü tarayıcı |
| Sunum | lcl_cds_html (_C03) | Liste, detay ve doküman sayfalarının HTML/CSS/JS'i |
| Uygulama | lcl_cds_doc_app (_C04) | Olay yönlendirme, taslak, toplu belgeleme, dosya işlemleri |
| Uygulama | lcl_cds_meta (_C01) | DDL ayrıştırıcı: alanlar, association'lar, parametreler, katman |
| Uygulama | lcl_cds_prompt (_C02) | 8 bölümlü doküman şablonu |
| Ortak | ZDOC_R_CDS_MANAGER_C01 | DDL okuma (IF_DD_DDL_HANDLER), SQL view eşleme, referans çıkarma |
| Ortak | ZDOC_R_AI_DOCUMENTATION_C02/C03/C05 | Anonimleştirici, AI istemcileri, Markdown→HTML |
| Veri | ZDOC_T_AI_DOC, ZDOC_T_AI_CONF, ZDOC_T_AI_ANON | Doküman, servis ayarı, maskeleme kuralları |
| Veri | DDDDLSRC, DDLDEPENDENCY, TADIR, DD02L/DD02T | DDL kaynağı, entity↔SQL view, paket, tablo metinleri |
HTML ile ABAP nasıl konuşuyor?
Dynpro burada sadece bir çerçeve. HTML ve CSS ayrı dosyalarda durmuyor; ABAP'ta string olarak üretiliyor, 255 karakterlik parçalara bölünüp load_data ile gömülü tarayıcıya yükleniyor. Linkler bir web adresine değil ABAP'a gidiyor:
<a href="SAPEVENT:GEN?N=ZDOC_C_OBJECTQUALITY">Üret</a>
SAP GUI bu tıklamayı yakalıyor ve on_sapevent metoduna action = 'GEN' ile iletiyor. Toplu seçimde ise bir HTML formu SAPEVENT:BATCH'e post ediliyor; seçilen CDS adları postdata üzerinden okunuyor.
CSS ve JavaScript, SAP GUI'nin eski Internet Explorer motorunda da çalışacak şekilde yazıldı: grid ya da flex-gap kullanılmadı, JavaScript ES5 ile sınırlı tutuldu.

Karşılaştığım konular
Kurulum ve ilk çalıştırmada karşılaşılan gerçek sorunlar:
| Sorun | Neden | Çözüm |
|---|---|---|
Aktivasyonda Unexpected operator "IS" | IF condense( lv_text ) IS INITIAL. ABAP'ta IS INITIAL yalnızca değişkene uygulanabiliyor, fonksiyon sonucuna uygulanamıyor | IF condense( lv_text ) = ``. |
DYNPRO_NOT_FOUND dump'ı | Ekran 0100 henüz oluşturulmamıştı | SE51'de ekran, Element list ve Flow logic tanımlandı |
| Geri / Çıkış butonları çalışmıyor | Ekranın Element list'inde OK alanının adı boştu; buton kodu programa hiç ulaşmıyordu | OK alanına GV_OK_CODE yazıldı |
| Yenile butonunda hep yazıcı ikonu | Buton, standart araç çubuğunun yazıcı yerine konmuştu; oradaki ikonlar sabit | Buton uygulama araç çubuğuna taşındı, ICON_REFRESH verildi |
Bunlar kod mantığından çok SAP'nin ekran altyapısıyla ilgili konulardı. Dynpro'yu ilk kez kurduğum için her biri bir öğrenme adımı oldu.
Test
Program için 24 ABAP Unit testi yazıldı. Testler veritabanına, AI servisine ya da SAP GUI'ye dokunmuyor:
- DDL ayrıştırıcı (12): katman, Z/Y kontrolü, yorum temizleme, alan sayısı, anahtar ve takma adlar, çok satırlı CASE, association'lar, parametreler.
- Prompt (4): şablon başlıkları, kaynak, bağımlı nesneler, dil seçimi.
- HTML (8): karakter kaçışı, liste linkleri, standart CDS satırı, sayaçlar, sözdizimi renklendirme, taslak ve standart doküman sayfaları.
Testler ZDOC_R_AI_CDS_DOC_T01 include'unda duruyor ve Ctrl+Shift+F10 ile çalışıyor.
Teknik özet
| Başlık | Detay |
|---|---|
| Program | ZDOC_R_AI_CDS_DOC (TCode: ZDOCCDSDOC) |
| Yapı | Ana program + _TOP, _SEL, _C01–_C04, _T01 |
| Ekran | Dynpro 0100, GUI status ZCDSDOC_MAIN, başlık ZCDSDOC_T01 |
| Arayüz | Tam ekran HTML/CSS/ES5 JS, SAPEVENT olayları |
| AI | Ollama, Gemini, Claude (SM59) veya manuel sohbet |
| Kayıt | ZDOC_T_AI_DOC (OBJ_TYPE = 'D'), SHA-256 kaynak hash'i |
| Test | 24 ABAP Unit testi |
| Sistem | SAP NetWeaver 7.52, ASE; klasik DEFINE VIEW |
| Ek DDIC | Yok |
Şeffaflık notu
Bu aracın kodunu ben yazmadım; yapay zekâ asistanı yazdı. Benim payım:
- Fikir ve ihtiyacın tanımı (HTML/CSS arayüz isteği dahil)
- Tasarım taslağının incelenip onaylanması
- Programın, ekranın, GUI status'un ve işlem kodunun sisteme kurulumu
- Test, hataların ekran görüntüsüyle bildirilmesi ve düzeltmelerin doğrulanması