SAP'de Z Kodlar İçin Yapay Zekâ Destekli Code Review: ZDOCREVIEW

SAP'de Z Kodlar İçin Yapay Zekâ Destekli Code Review: ZDOCREVIEW

ZDOC_R_AI_CODE_REVIEW, Z programların kaynak kodunu kodlama standartlarından çıkarılmış 28 kurala göre yapay zekâ ile denetleyen bir ABAP aracıdır. Kod anonimleştirilip Ollama, Gemini, Claude ya da API'siz manuel mod ile incelenir. Her kural için sonuç ve düzeltme önerisi üretilir, uyum skoru hesaplanır, sonuçlar SAP içinde saklanıp ALV ve PDF olarak sunulur

Teknolojiler
ABAP HTML SAP

1. Problem: Code review her zaman yapılamıyor

Çoğu SAP ekibinde kodlama standardı bir PDF ya da wiki sayfası olarak var. Ama pratikte:

  • Review, zaman baskısı altında en çok atlanan adım oluyor.
  • Aynı hatalar (döngü içinde SELECT, eksik sy-subrc kontrolü, boş tablo ile FOR ALL ENTRIES) tekrar tekrar üretime çıkıyor.
  • Standartlar kişiden kişiye farklı yorumlanıyor; bir reviewer'ın "önemli" dediğini diğeri görmüyor.
  • S/4HANA geçişinde eski yapıların (BSEG, MARD, OCCURS, header line) hangi programlarda kaldığını bulmak ayrı bir proje hâline geliyor.
Dokümantasyon aracı "Bu kod ne yapıyor?" sorusunu yanıtlıyordu. Bu araç ise "Bu kod standartlara uygun mu?" sorusunu yanıtlıyor.

2. Hedef ve yaklaşım

Dokümantasyon aracındaki kurallar burada da geçerli: sisteme zarar vermeyecek, kod dışarı çıkmadan anonimleştirilecek, tek bir AI servisine bağlı olmayacak. Buna ek olarak:

  • Kurallar koddan bağımsız olacak. Kural seti bir Z tabloda duracak, SM30'dan yönetilecek. Her ekip kendi standardını tanımlayabilecek.
  • Çıktı serbest metin değil, veri olacak. Her kural için sonuç, önem, konum, bulgu ve öneri ayrı alanlar olarak saklanacak; filtrelenebilecek ve raporlanabilecek.
  • Ölçülebilir olacak. Her review bir uyum skoru üretecek.
Neden ayrı program? Dokümantasyon ve review farklı çıktılar, farklı tablolar ve farklı ekranlar gerektiriyor. Tek programa sıkıştırmak seçim ekranını ve ALV'yi karmaşıklaştırırdı. Bunun yerine ortak parçaları paylaşan ikinci bir program yazdım.

3. Nasıl çalışıyor?

  • Kaynak kodu oku: Rapor, sınıf veya fonksiyon grubunun ana programı ve custom include'ları okunur.
  • Anonimleştir: E-posta, URL, IP adresi ve tanımlı özel ifadeler maskelenir.
  • Kural setini ekle: Aktif kurallar (istenirse yalnızca seçilen kategoriler) prompt'a eklenir.
  • Review yap: Seçilen AI servisi ya da manuel sohbet akışı, her kural için tek satırlık bir tablo üretir.
  • Ayrıştır ve puanla: Tablo satır satır okunur, sonuçlar sınıflandırılır, skor hesaplanır.
  • Sakla ve sun: Başlık ve bulgular Z tablolara kaydedilir; ALV, detay formu ve PDF ile sunulur.

Çalışma modları

Mod Ne yapar
Test modu AI'ye hiçbir şey göndermez; karakter ve parça sayısını gösterir
Review yap ve önizle / kaydet Seçilen servisle (Ollama, Gemini, Claude) otomatik review
Manuel: prompt'ları dışa aktar Anonim kod, kural seti ve şablonu [[S3]] dosyasına yazar
Manuel: review'ları içe al Sohbetten alınan [[S4]] raporunu okuyup ayrıştırır ve kaydeder
Kayıtlı review'ları görüntüle Kayıtlı review'ları listeler; bulgular, PDF ve silme

4. Kural seti

Kurallar ekibin kodlama talimatlarından çıkarıldı ve beş kategoriye ayrıldı:

Kategori Kural sayısı Örnekler
Kod kalitesi 9 Naming convention, başlık bloğu, hardcoded metin, magic number, dead code
Performans 8 SELECT *, döngü içinde SELECT, FOR ALL ENTRIES öncesi boş kontrol, tablo tipi
Güvenlik 4 AUTHORITY-CHECK, [[S5]], girdi doğrulama, dinamik SQL
Modernizasyon 6 S/4HANA'da değişen tablolar, inline declaration, constructor expression, obsolete öğeler
Test 1 ABAP Unit
Her kuralın bir önem derecesi (Kritik / Orta / Düşük) ve modele verilen bir kontrol ipucu var. Örneğin PF-03 için ipucu "Her FOR ALL ENTRIES için öncesinde IS NOT INITIAL kontrolü var mı bak" şeklinde. İpucu, modelin kuralı yorumlamak yerine ne araması gerektiğini bilmesini sağlıyor.

İlk yükleme için ayrı bir seed raporu yazdım. Rapor tekrar çalıştırıldığında yalnızca eksik kuralları ekliyor, SM30'da yapılan düzenlemeleri ezmiyor.

5. Mimari


Program üç yeni include ve dokümantasyon aracından değiştirilmeden alınan dört ortak include'dan oluşuyor:

Include Sorumluluk
[[S7]] Tipler, seçim ekranı, kural kategorisi filtresi
[[S8]] [[S9]]: prompt, parçalı review, ayrıştırma, sınıflandırma, skor
[[S10]] [[S11]]: akış, kayıt, ALV, bulgu ekranı, detay formu, PDF, silme
Ortak [[S12]] Kaynak kod okuyucu
Ortak [[S13]] Anonimleştirici
Ortak [[S14]] AI istemcileri (Ollama, Gemini, Claude)
Ortak [[S15]] Markdown → HTML (PDF görünümü)
Ortak include'lar paylaşıldığı için bir düzeltme iki programa birden yansıyor. Bunun bedeli de var: ortak include'da yapılan her değişiklikten sonra iki programı da aktive edip test etmek gerekiyor.

Veri modeli

Tablo İçerik
[[S16]] Kural seti (SM30 ile bakım)
[[S17]] Nesne başına son review: skor, sayılar, tam rapor, hash
[[S18]] Nesne × kural bazında bulgu: sonuç, önem, konum, bulgu, öneri
Bulgular satır olarak tutulduğu için SE16'da "tüm programlardaki kritik performans ihlalleri" gibi sorgular doğrudan yapılabiliyor.

6. Serbest metinden veriye

Aracın en önemli kısmı modelin yanıtını güvenilir şekilde veriye çevirmek. Bunun için prompt'ta tek bir tablo şablonu isteniyor:

| Kural | Sonuç | Önem | Konum | Bulgu | Öneri |

Ayrıştırıcı:

  • Yalnızca | ile başlayan ve kural ID'si kural setinde bulunan satırları alıyor.
  • Sonuç sütununu esnek sınıflandırıyor: "UYGUN", "Uygun", "PASS" → Uygun; "İHLAL", "VIOLATION" → İhlal; "UYGULANAMAZ", "N/A" → Uygulanamaz.
  • Önemi modelin yazdığından değil, kural setinden alıyor; model önemi değiştiremiyor.
  • Raporda satırı olmayan kuralları sessizce atlamıyor, Değerlendirilmedi olarak ekliyor.
  • Eksik hücrelerde dump vermiyor; alan uzunluğunu aşan metni kesiyor.
Skor = Uygun / (Uygun + İhlal) × 100. Uygulanamaz ve değerlendirilmeyen kurallar skora girmiyor; böylece ilgili yapının hiç olmadığı kodlar cezalandırılmıyor.

Hash: Kaynak kodla birlikte kural seti de hash'e dahil. Kod değişmese bile kural seti değişirse nesne yeniden review ediliyor.

7. Sonuçları okumak



Nesne listesinde her satır bir review. Satıra çift tıklayınca bulgular tam ekran açılıyor:

  • İhlaller en üstte, kendi içinde Kritik → Orta → Düşük sıralı.
  • Kırmızı / yeşil / gri ışıklar sonucu tek bakışta gösteriyor.
  • Önem metni doğrudan domain sabit değerlerinden okunuyor; SE11'de değiştirilen metin ekrana da yansıyor.


Bulgu satırına çift tıklayınca bir detay formu açılıyor. Uzun bulgu ve öneri metinleri ALV hücresine sığmadığı için yüzen bir dialog içinde HTML form kullandım: kısa alanlar salt okunur input, uzun metinler textarea. Yeni bir dynpro tasarlamaya gerek kalmadı.

Tam rapor, dokümantasyon aracındaki gibi tek tıkla PDF görünümüyle açılıyor.

8. API'siz manuel mod

API anahtarı olmadan da tüm akış çalışıyor:

  • Program REV_R_<nesne>_parca1of1.txt dosyasını üretiyor. Dosya kendi başına tam bir prompt: talimat, 28 kural, tablo şablonu ve anonim kod.
  • Dosya herhangi bir sohbet arayüzüne veriliyor.
  • Yanıt REV_R_<nesne>.md olarak aynı klasöre kaydediliyor.
  • İçe alma modu raporu ayrıştırıp kaydediyor.
Manuel mod, özellikle kurumsal ortamda API erişimi olmayan geliştiriciler için aracı hemen kullanılabilir kılıyor.



9. Geliştirirken karşılaştığım sorunlar

Sorun Neden Çözüm
Tablo aktive edilmedi: "RESULT is a reserved word" [[S22]] DDIC'te ayrılmış kelime Alan [[S23]] olarak yeniden adlandırıldı
Domain sabit değeri kesildi ([[S24]]) Sabit değer alanı en fazla 10 karakter Değer [[S25]] olarak kısaltıldı; açıklama metne taşındı
Kopya programda seçim ekranı metinleri [[S26]] göründü Text elements dile bağlı; oturum EN, metinler TR Oturum dilinde metinler girildi, kurulum dokümanına tam liste eklendi
SALV dump: [[S27]] GUI status kopyalanmamıştı Status varlığı [[S28]] ile kontrol ediliyor; yoksa standart status
Geri/Çıkış: "Choose a valid function" SALV status adını istisnadan önce kaydediyor, ekran boş status ile açılıyor Status yalnızca programda varsa atanıyor
[[S29]] içinde string template hatası [[S30]] sabit bekliyor [[S31]] ile yazıldı
Dialog boyutu değişmedi [[S32]] varsayılan olarak karakter/satır birimi kullanıyor [[S33]] açıkça verildi
Dialog başlığında [[S34]] hatası Parametre generic tipte Tipli yerel değişken kullanıldı
Önem kolonu boş geldi Metinler girilmemiş text symbol'lerden okunuyordu Metinler domain sabit değerlerinden ([[S35]]) okunuyor

10. İlk test: dokümantasyon aracını denetlemek

İlk review'u, bir önceki yazıda anlattığım ZDOCRAI_DOCUMENTATION üzerinde yaptım. Sonuç: %77 uyum skoru, 17 uygun, 5 ihlal, 6 uygulanamaz.

İhlaller:

  • PF-02 (Kritik): Her nesne için kaynak okuma sorguları döngü içinde çalışıyor.
  • PF-03 (Kritik): Bir metotta FOR ALL ENTRIES öncesi boş tablo kontrolü yok.
  • KK-03 (Orta): Başlık bloğunda Development ID doldurulmamış.
  • KK-04 (Orta): Model adı için sabit metin kullanılmış.
  • TD-01 (Düşük): ABAP Unit test yok.
Hepsi yerinde bulgulardı. Kural dışı bulgular bölümü de silme işleminde ayrı yetki kontrolü olmamasını ve API anahtarının tabloda düz metin durmasını tekrar hatırlattı. Böylece iki araç birbirini tamamlamış oldu: biri kodu anlattı, diğeri kodu sorguladı.

11. Sonuç ve sonraki adımlar

Dokümantasyon ve code review birlikte, custom kodun teknik borcunu görünür hâle getiriyor. Kuralların tabloda durması aracı ekipten ekibe taşınabilir yapıyor.

Sonraki adımlar:

  • Çoklu nesne review'unda paket bazında özet rapor ve skor trendi
  • İhlal bulunan kuralların ATC kontrolleriyle karşılaştırılması
  • Silme ve review için özel yetki nesnesi, kayıtlarda kilit
  • S/4HANA geçişi için custom code analiz raporu

28 Eylül 2026 tarihinde yayınlandı
Tüm Projelere Dön